Dişte siyah nokta ya da leke: çürük mü, renklenme mi? Nedenleri ve tedavisi
Dişte fark edilen siyah bir nokta çoğu kişinin aklına önce çürüğü getirir. Gerçekten de çürük siyah ya da kahverengi görünebilir; ama azı dişlerinin çukurlarındaki renklenme, diş taşı, eski metal dolgular, darbe almış bir dişin kararması ve çocuklarda görülen bakteriyel lekeler de benzer bir görüntü verir. Hangisinin söz konusu olduğunu yalnızca muayene ve gerektiğinde röntgen gösterir. Aşağıda en sık nedenleri ve her birinin nasıl ele alındığını anlatıyoruz.
Siyah lekenin olası nedenleri
| Neden | Nerede görülür? | İpucu |
|---|---|---|
| Çürük | Azı dişi çukurları, diş araları, dolgu kenarı | Yumuşak, takılan yüzey; tatlı ve soğukta hassasiyet olabilir |
| Durmuş (inaktif) çürük | Çoğu zaman azı dişi çukurları | Sert ve parlak koyu leke; yıllardır değişmemiş |
| Çay, kahve, sigara renklenmesi | Çukurlar, diş eti kenarı, diş araları | Yüzeysel; cila ile çoğu zaman çıkar |
| Diş taşı | Alt ön dişlerin iç yüzü, diş eti kenarı | Pürüzlü, sert birikinti |
| Eski amalgam dolgu | Dolgunun kendisi ve çevresindeki diş | Gri-siyah gölge |
| Sinirini kaybetmiş diş | Genellikle darbe almış ön diş | Dişin tamamı gri-kahverengi |
| Çocuklarda siyah leke | Diş eti kenarında ince siyah çizgi | Bakteriyel renklenme; çürük değildir |
Çürük mü, değil mi?
Çürük başladığı yerde önce tebeşir beyazı bir leke olarak görülür, zamanla kahverengi ve siyaha döner. Yüzey yumuşamışsa ve sondla takılıyorsa çürük aktiftir. Bazı çürükler ise yıllar içinde sertleşip durur; bunlar koyu ama sert ve parlaktır, çoğu zaman yalnızca takip edilir. Diş aralarındaki çürükler dışarıdan görünmeyebilir; röntgen gerekir. Ayrıntılar: diş çürüğü belirtileri ve evreleri, diş arası çürük.
Renklenme ve diş taşı
Çay, kahve, kırmızı şarap ve sigara, özellikle azı dişlerinin derin çukurlarında ve diş eti kenarında koyu renklenme bırakır. Bu renklenme çürük değildir ve klinikte cila ile büyük ölçüde temizlenir. Diş eti hizasının altında oluşan diş taşı ise kanla karışarak siyah görünebilir ve diş eti iltihabına yol açar; diş taşı temizliği ile alınır. Genel renk değişimi için dişler neden sararır yazımıza bakabilirsiniz.
Eski dolgular ve kararan dişler
Eski amalgam dolgular zamanla kararır ve çevresindeki diş dokusuna gri bir gölge verebilir. Dolgu sağlamsa bu tek başına sökmeyi gerektirmez; kenarında çürük ya da çatlak varsa yenilenir. Bkz. amalgam dolgu sökülmeli mi.
Darbe almış bir ön dişin aylar ya da yıllar sonra bütünüyle grileşmesi, sinirin canlılığını yitirdiğini gösterebilir. Bu dişlerde önce kanal tedavisi gerekir; ardından içten beyazlatma ya da kaplama ile renk düzeltilebilir. Bkz. diş travması.
Çocuklarda siyah leke
Bazı çocuklarda diş eti kenarı boyunca ince, noktalı siyah bir çizgi görülür. Bu genellikle ağızdaki belirli bakterilerin oluşturduğu bir renklenmedir, çürük değildir ve çoğu zaman çürük riskinin düşük olduğu çocuklarda görülür. Klinikte cila ile temizlenir ama tekrar edebilir. Demir şurubu kullanımı da dişlerde koyu renklenme yapabilir; şurubu pipetle vermek ve sonrasında ağzı çalkalamak yardımcı olur. Süt dişi çürükleri için biberon çürüğü yazımıza bakabilirsiniz.
Tedavi seçenekleri
- Cila ve profesyonel temizlik: Renklenme ve diş taşı için.
- Fissür örtücü: Çürük olmayan derin çukurları korumak için. Bkz. flor ve fissür örtücü.
- Dolgu: Aktif çürük için. Bkz. beyaz dolgu.
- Kanal tedavisi ve içten beyazlatma ya da kaplama: Sinirini kaybetmiş, kararmış dişler için.
- Takip: Sert, değişmeyen durmuş çürükler için.
Beylikdüzü'nde muayene
Dent32'de lekenin çürük olup olmadığını muayene ve gerekirse röntgenle belirler, yalnızca gereken tedaviyi planlarız; renklenme için dolgu yapmayız.
Dent32 Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği, Barış Mah., Ginza Lavinya, E-5 Yanyolu No:30 D:179, 34520 Beylikdüzü / İstanbul adresindedir; klinik haftanın yedi günü açıktır. Randevu için +90 555 011 33 68 numarasını arayabilir, WhatsApp'tan yazabilir ya da iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Muayenede bulguları, seçenekleri ve yaklaşık maliyeti yazılı olarak paylaşırız; muayeneden sonra tedaviye başlamak zorunda değilsiniz.
Klinik bilgileri, hekim kadrosu ve tüm tedaviler için Beylikdüzü diş polikliniği sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Dişteki siyah nokta fırçalayınca çıkar mı?
Yüzeysel renklenme kısmen azalabilir ama derin çukurlardaki renklenme ve çürük fırçayla çıkmaz. Ne olduğunu anlamak için muayene gerekir.
Siyah leke ağrı yapmıyorsa tedavi gerekir mi?
Çürükler başlangıçta ağrı yapmaz. Lekenin yumuşak ya da büyüyor olması tedavi gerektiğini gösterir; sert ve değişmeyen lekeler takip edilebilir.
Çocuğumun dişlerinde siyah çizgi var, çürük mü?
Diş eti kenarındaki ince siyah çizgi çoğu zaman bakteriyel bir renklenmedir ve çürük değildir. Yine de muayenede kontrol ettirmek doğru olur.
