Diş tedavisinde onam formu ve hasta hakları: imzalamadan önce bilmeniz gerekenler
İmplant, diş çekimi, kanal tedavisi ya da ortodonti gibi bir işlemden önce diş hekimi size ne yapılacağını, olası riskleri ve alternatifleri anlatır, ardından onamınızı alır. Aydınlatılmış onam formu yalnızca bir imza kâğıdı değildir; tedavi hakkında bilgi aldığınızı ve kararı kendi isteğinizle verdiğinizi gösterir. Bu yazıda onam formunda nelerin yer alması gerektiğini, hasta olarak haklarınızı ve imzalamadan önce sorabileceğiniz soruları anlatıyoruz.
Aydınlatılmış onam nedir?
Hasta Hakları Yönetmeliği'ne göre hasta; hastalığı, önerilen tedavinin ne olduğu, faydaları, olası riskleri ve yan etkileri, varsa alternatifleri ve tedavi yapılmazsa ne olabileceği hakkında bilgi alma hakkına sahiptir. Bu bilgilendirmeden sonra verilen rızaya aydınlatılmış onam denir.
Basit bir muayene için sözlü onam yeterlidir. Diş çekimi, implant, diş eti cerrahisi, kanal tedavisi ve ortodonti gibi girişimsel işlemlerde ise onamın yazılı alınması yaygın ve doğru bir uygulamadır.
Bir onam formunda neler olmalı?
- Tanı: Sorunun ne olduğu, sade bir dille.
- Planlanan işlem: Hangi dişe ne yapılacağı, kaç seans süreceği.
- Olası riskler: Örneğin çekimde kanama ve kuru soket, implantta sinir ya da sinüs ile ilgili riskler, kanal tedavisinde alet kırılması gibi nadir durumlar.
- Alternatifler: Başka bir tedavi seçeneği ve hiçbir şey yapılmamasının olası sonuçları.
- İşlem sonrası: Beklenen şikâyetler, bakım ve kontrol randevuları.
- Kimlik ve tarih: Hastanın ve işlemi yapacak hekimin adı, imzalar ve tarih.
Maliyet çoğu zaman onam formunda değil, ayrı bir yazılı tedavi planında yer alır. Bkz. yazılı diş tedavi planı.
Hasta olarak haklarınız
| Hak | Pratikte ne anlama gelir? |
|---|---|
| Bilgi alma | Tanınızı, seçenekleri ve riskleri anlayacağınız dille öğrenmek |
| Rıza ve reddetme | Önerilen tedaviyi kabul etmemek ya da verdiğiniz rızayı geri almak |
| Kayıtlara erişim | Röntgenlerinizin ve tedavi kayıtlarınızın bir örneğini istemek |
| Mahremiyet | Sağlık bilgilerinizin özel nitelikli kişisel veri olarak korunması |
| Hekim seçme ve ikinci görüş | Başka bir hekimin görüşünü almak; bkz. ikinci görüş |
İmzalamadan önce sorulacak 5 soru
- Bu işlem yapılmazsa ne olur, beklemek mümkün mü?
- Daha az müdahaleli bir seçenek var mı?
- En sık görülen ve en ciddi riskler neler, ne kadar olasıdır?
- İşlemden sonra ilk günlerde ne hissedeceğim, ne zaman size dönmeliyim?
- Bu işlemi kim yapacak ve kontrolleri kim yürütecek?
Daha fazla soru için muayenede diş hekiminize sormanız gereken 12 soru yazısına bakabilirsiniz.
Çocuklarda ve yakın desteğinde onam
18 yaşından küçükler için onamı veli ya da vasi verir; çocuğa da yaşına uygun bir dille ne yapılacağı anlatılır. İleri yaşta ya da karar vermekte zorlanan hastalarda bir yakının randevuda bulunması, bilgilerin birlikte dinlenmesini kolaylaştırır. Bkz. ileri yaşta diş tedavisi.
Dent32'de onam ve kayıt
Beylikdüzü'ndeki polikliniğimizde girişimsel işlemlerden önce bulguları ekranda gösteriyor, planı ve alternatifleri anlatıyor ve onamınızı alıyoruz. Formu acele etmeden okuyabilir, evde düşünmek için zaman isteyebilirsiniz. Röntgenlerinizin bir kopyasını istediğinizde paylaşıyoruz.
Beylikdüzü'nde muayene
Dent32 Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği, Barış Mah., Ginza Lavinya, E-5 Yanyolu No:30 D:179, 34520 Beylikdüzü / İstanbul adresindedir; klinik haftanın yedi günü açıktır. Randevu için +90 555 011 33 68 numarasını arayabilir, WhatsApp'tan yazabilir ya da iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Muayenede bulguları, seçenekleri ve yaklaşık maliyeti yazılı olarak paylaşırız; muayeneden sonra tedaviye başlamak zorunda değilsiniz.
Klinik bilgileri, hekim kadrosu ve tüm tedaviler için Beylikdüzü diş kliniği sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Onam formunu imzaladıktan sonra vazgeçebilir miyim?
Evet, rızanızı geri alabilirsiniz. Başlamış bir işlemin yarıda bırakılması sağlığınız açısından sakıncalıysa hekim bunu size açıkça anlatır ve kararı birlikte verirsiniz.
Onam formu imzalamak hekimi her sorumluluktan kurtarır mı?
Hayır. Onam formu bilgilendirildiğinizi gösterir; hekimin tedaviyi mesleki kurallara uygun yapma yükümlülüğü devam eder.
Röntgenlerimi ve kayıtlarımı alabilir miyim?
Evet. Tedavi kayıtlarınızın ve röntgenlerinizin bir örneğini isteyebilirsiniz; başka bir hekime gittiğinizde bunlar tekrar çekim ihtiyacını azaltabilir.
