Diş çürüğü nasıl anlaşılır? Belirtileri, evreleri ve hangi evrede ne yapılır
Diş çürüğü başlangıçta ağrı yapmaz: ilk belirti mine yüzeyinde tebeşir beyazı bir lekedir ve bu evrede florür ve iyi ağız bakımıyla durdurulabilir. Çürük dentine ilerleyince soğuk-tatlı hassasiyeti ve kararma başlar, dolgu gerekir. Sinire ulaştığında ise kendiliğinden ve geceleri başlayan ağrı ortaya çıkar ve kanal tedavisi gerekir.
Diş çürüğü nasıl oluşur?
Diş yüzeyindeki plakta yaşayan bakteriler, yediğimiz şeker ve nişastadan asit üretir. Bu asit mineden mineral çözer. Tükürük ise asidi nötralize ederek mineyi yeniden onarır. Gün içinde sık şekerli atıştırma yapıldığında onarıma zaman kalmaz ve çürük başlar.
Diş çürüğünün evreleri ve tedavisi
| Evre | Belirti | Tedavi |
|---|---|---|
| 1. Beyaz leke (minede mineral kaybı) | Belirti yok; mat, tebeşir beyazı leke | Florür vernik, florürlü macun, takip; geri döndürülebilir |
| 2. Mine çürüğü | Kahverengi-siyah renk, hafif pürüz | Küçük beyaz dolgu |
| 3. Dentin çürüğü | Soğuk-tatlı hassasiyeti, oyuk, yemek takılması | Dolgu; madde kaybı büyükse onlay ya da kaplama |
| 4. Sinire ulaşan çürük | Kendiliğinden, zonklayan, gece artan ağrı | Kanal tedavisi ve çoğunlukla kaplama |
| 5. Apse | Şişlik, ısırınca ağrı, diş etinde sivilce benzeri akıntı, ateş | Kanal tedavisi ya da çekim; gerekirse antibiyotik desteği |
Diş çürüğünün belirtileri nelerdir?
- Dişte beyaz, kahverengi ya da siyah leke
- Soğuk, sıcak veya tatlıyla gelen sızı
- Dişte hissedilen oyuk ya da sürekli aynı yere yemek takılması
- Diş ipinin aynı noktada yırtılması
- Tek bölgeden gelen kötü tat ya da ağız kokusu
- Isırırken ağrı, kendiliğinden başlayan ağrı ya da şişlik (ileri evre)
Görünmeyen çürükler: diş arası ve dolgu altı
Çürüklerin önemli bir kısmı iki dişin temas noktasında ya da eski dolgu ve kaplamaların kenarında başlar. Bu bölgeler aynada görünmez ve uzun süre belirti vermez. Isırma röntgeni (bitewing) bu çürükleri, ağrı başlamadan ve küçük bir dolguyla tedavi edilebilecekken gösterir.
Çürük riskiniz düşükse yılda bir, yüksekse altı ayda bir kontrol muayenesi önerilir.
Diş çürüğü kendiliğinden geçer mi?
Yalnızca ilk evre olan beyaz leke durdurulabilir ve geri döndürülebilir. Minede oyuk oluştuktan sonra çürük kendiliğinden düzelmez; yalnızca ilerleme hızı değişir.
Uzun süre ağrıyan bir dişin ağrısının birden geçmesi iyiye işaret değildir; çoğu zaman sinirin canlılığını yitirdiğini gösterir. Bu durumda enfeksiyon sessizce kök ucuna ilerleyebilir.
Diş çürüğünden nasıl korunulur?
- Günde iki kez florürlü macunla doğru fırçalama, özellikle gece
- Günde bir kez diş ipi ya da ara yüz fırçası
- Şekerli yiyecek ve içecekleri öğünlerle sınırlamak, ara öğünlerde su içmek
- Öğün sonrası şekersiz (ksilitollü) sakız
- Çocuklarda azı dişlerine fissür örtücü ve düzenli flor uygulaması; ayrıntılar çocuk diş hekimi rehberimizde
- Düzenli kontrol ve röntgen
Dent32 Beylikdüzü'nde çürükleri erken evrede, mümkün olduğunca az diş dokusu kaldırarak tedavi ediyoruz. Kontrol için muayene randevusu alabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Çürük diş ağrımıyorsa tedavi şart mı?
Evet. Çürükler çoğu zaman sinire yaklaşana kadar ağrı yapmaz. Ağrısız evrede yapılan dolgu, kanal tedavisi ve kaplama ihtiyacını önler.
Dolgu mu kanal tedavisi mi gerektiği nasıl anlaşılır?
Muayene, röntgen ve dişin soğuğa verdiği yanıta bakılarak karar verilir. Kendiliğinden ve gece başlayan ağrı genellikle kanal tedavisi gerektiğini gösterir.
Çürük diş ağız kokusu yapar mı?
Evet. Çürük oyuklarında biriken yiyecek ve bakteriler kötü koku ve tat yapabilir.
Süt dişi çürükleri tedavi edilmeli mi?
Evet. Tedavi edilmeyen süt dişi çürüğü ağrı ve enfeksiyona yol açar, alttaki kalıcı dişi ve yer tutma görevini olumsuz etkileyebilir.
