Ağız kuruluğu neden olur? İlaçlar, hastalıklar, dişlere etkisi ve rahatlatan yöntemler
Ağız kuruluğu (kserostomi), tükürük miktarının azalmasıyla ağızda yapışkanlık, yanma, yutma ve konuşmada güçlük hissidir. En sık nedeni ilaçlardır: tansiyon, depresyon, alerji ve idrar söktürücü ilaçlar tükürüğü azaltabilir. Diyabet, Sjögren sendromu, baş-boyun radyoterapisi ve ağızdan nefes alma da ağız kuruluğuna yol açar. Tükürük dişleri koruduğu için ağız kuruluğu çürük riskini belirgin şekilde artırır.
Ağız kuruluğunun nedenleri
| Neden | Örnekler |
|---|---|
| İlaçlar | Bazı tansiyon ilaçları, antidepresanlar, alerji ilaçları, idrar söktürücüler, mesane ilaçları; birden fazla ilaç kullanımı |
| Hastalıklar | Diyabet, Sjögren sendromu, bazı romatizmal hastalıklar |
| Tedaviler | Baş-boyun bölgesine radyoterapi, bazı kemoterapiler |
| Alışkanlıklar | Ağızdan nefes alma, horlama, sigara, alkol, az su içme |
| Geçici durumlar | Kaygı, ateşli hastalık, sıvı kaybı |
İleri yaş tek başına ağız kuruluğu nedeni değildir; yaşlılarda daha sık görülmesi çoğu zaman kullanılan ilaçlarla ilgilidir. Bkz. ileri yaşta diş tedavisi.
Ağız kuruluğu dişlere ne yapar?
- Çürük riski artar; özellikle diş eti çizgisinde ve açıkta kalan kök yüzeylerinde
- Ağız kokusu belirginleşir. Bkz. ağız kokusu
- Ağızda mantar (pamukçuk) daha kolay gelişir
- Takma dişlerin tutuculuğu azalır, vuruk yaraları artar
- Tat alma azalır, yutma ve konuşma zorlaşır
Evde rahatlatan yöntemler
- Gün içinde sık sık küçük yudumlarla su için.
- Şekersiz (tercihen ksilitollü) sakız ya da pastil tükürüğü uyarır.
- Eczanelerde satılan tükürük yerine geçen jel ve spreyler rahatlatır.
- Alkollü gargaralardan kaçının; alkolsüz gargaralar seçin.
- Kafein, alkol ve sigarayı azaltın.
- Yatak odasında nemlendirici kullanmak gece kuruluğunu azaltabilir.
- Şekerli şekerleme ve içeceklerle ağzı nemlendirmeye çalışmayın; çürük riskini artırır.
Dişleri korumak için
Ağız kuruluğu olanlarda florlu macunla günde iki kez fırçalama ve diş arası temizliği daha da önemlidir. Diş hekimi daha yüksek florlu macun ya da düzenli flor vernik uygulaması önerebilir. Kontrol aralıkları çürük riskine göre kısaltılabilir. İlaçlarınızın ağız kuruluğu yaptığını düşünüyorsanız ilacı kendiniz bırakmayın; ilacı yazan hekiminizle konuşun.
Ne zaman hekime başvurmalı?
- Ağız kuruluğu haftalarca sürüyorsa
- Gözlerde de kuruluk, eklem ağrısı varsa (Sjögren açısından)
- Aşırı susama ve sık idrara çıkma varsa (diyabet açısından)
- Kısa sürede çok sayıda yeni çürük oluştuysa
Beylikdüzü'nde muayene
Dent32, Barış Mah., Ginza Lavinya, E-5 Yanyolu No:30 D:179, 34520 Beylikdüzü / İstanbul adresindedir; klinik haftanın yedi günü açıktır. Randevu için +90 555 011 33 68 numarasını arayabilir, WhatsApp'tan yazabilir ya da iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Muayenede bulguları, seçenekleri ve yaklaşık maliyeti yazılı olarak paylaşırız; muayeneden sonra tedaviye başlamak zorunda değilsiniz.
Sık sorulan sorular
Ağız kuruluğu hangi hastalığın belirtisi?
Diyabet ve Sjögren sendromu gibi hastalıkların belirtisi olabilir; ama en sık nedeni kullanılan ilaçlardır. Uzun süren kuruluk için aile hekiminize başvurun.
Ağız kuruluğuna ne iyi gelir?
Sık su içmek, şekersiz sakız, tükürük yerine geçen jel ve spreyler, alkolsüz gargara ve nemlendirici rahatlatır.
Ağız kuruluğu çürük yapar mı?
Evet. Tükürük asitleri nötrleştirir ve mineyi onarır; azaldığında çürük riski belirgin şekilde artar.
