İnley ve onley nedir? Dolgu ile kaplama arasındaki seçenek: kimlere yapılır, kaç yıl dayanır
İnley ve onley, ağızda doğrudan şekillendirilen dolgudan farklı olarak ölçü ya da dijital tarama ile laboratuvarda hazırlanan ve dişe yapıştırılan parçalardır; halk arasında “porselen dolgu” da denir. İnley dişin tepecikleri (tüberkülleri) arasındaki boşluğu doldurur, onley ise bir ya da birkaç tepeciği de üstten sarar. Çoğunlukla azı dişlerinde, normal dolgu için büyük ama tam kaplama için erken olan kayıplarda kullanılır. Tam kaplamaya göre dişin sağlam bölümleri daha az kesilir.

İnley, onley ve kaplama arasındaki fark
| Seçenek | Ne kadarını kaplar | Sağlam diş kesimi |
|---|---|---|
| Kompozit dolgu | Yalnızca boşluğu; ağızda şekillendirilir | En az |
| İnley | Tepecikler arasındaki boşluğu; laboratuvarda hazırlanır | Az |
| Onley | Boşluğu ve bir ya da birkaç tepeciği | Az–orta |
| Tam kaplama (kron) | Dişin görünen yüzeyinin tamamını | En fazla |
İnley ve onley kimlere yapılır?
- Azı ya da küçük azı dişinde büyük bir çürük ya da eskimiş geniş dolgu varsa,
- Tepeciklerden biri kırıldıysa ya da çatlama riski taşıyorsa,
- Kanal tedavisi görmüş arka dişte duvarlar yeterince sağlamsa (bkz. kanal tedavisinden sonra kaplama şart mı),
- Eski amalgam dolgu değiştirilirken boşluk büyük çıktıysa (bkz. amalgam dolgu sökülmeli mi),
- Sağlam diş dokusunu korumak, kaplamayı ise mümkün olduğunca ertelemek istendiğinde.
Kayıp çok büyükse, diş eti altına uzanıyorsa ya da dişin büyük kısmı çatlaksa tam kaplama daha uygun olabilir. Küçük kayıplarda ise tek seanslık bir beyaz (kompozit) dolgu yeterlidir.
Hangi malzemeden yapılır?
- Cam seramik (e.max gibi): Doğal dişe yakın ışık geçirgenliği ve renk uyumu sunar; günümüzde en sık kullanılan seçeneklerdendir. Özelliklerini e.max kaplama nedir yazısında anlattık.
- Zirkonyum: Çok dayanıklıdır; diş sıkan kişilerde ve çiğneme yükü yüksek bölgelerde tercih edilebilir.
- Laboratuvar kompoziti: Ağızda yapılan dolgudan daha sıkı ve dayanıklıdır; seramiğe göre daha kolay onarılır.
- Altın alaşım: Uzun ömrüyle bilinir, ancak rengi nedeniyle bugün nadiren tercih edilir.
Kaç seansta yapılır?
- Eski dolgu ve çürük temizlenir, diş inley ya da onleye uygun biçimde hazırlanır.
- Ölçü alınır ya da ağız içi tarayıcı ile dişin dijital kaydı yapılır.
- Parça hazırlanana kadar dişe geçici dolgu konur.
- İkinci seansta parça denenir; uyumu, rengi ve kapanışı kontrol edildikten sonra özel bir yapıştırıcıyla dişe yapıştırılır.
Süreç çoğunlukla iki seansta tamamlanır. Dijital ölçünün nasıl alındığını Dent32'de dijital diş hekimliği yazısında bulabilirsiniz. Geçici dolgu dönemi için geçici dolgu ne kadar dayanır yazısına bakabilirsiniz.
İnley ve onley kaç yıl dayanır?
Seramik inley ve onleylerle yapılan uzun süreli çalışmalarda, restorasyonların büyük bölümünün on yıl ve daha uzun süre ağızda kaldığı bildirilmektedir. Ömrü belirleyen başlıca etkenler; dişin kalan dokusu, yapıştırma tekniği, diş sıkma ve ağız bakımıdır. Kenarlarda yeni çürük oluşmaması için diş ipi ve düzenli kontrol önemlidir; doğru tekniği diş ipi nasıl kullanılır yazısında anlattık. Gece diş sıkıyorsanız gece plağı parçanın kırılma riskini azaltır.
Avantajları ve sınırları
- Avantaj: Dişin sağlam bölümleri daha çok korunur; büyük dolgulara göre aşınmaya ve renklenmeye daha dayanıklıdır; diş ile parça arasındaki uyum laboratuvarda hassas biçimde sağlanır.
- Sınır: Tek seanslık dolguya göre daha fazla zaman ister; her dişe uygun değildir; kayıp çok büyükse tam kaplama gerekebilir.
- Maliyet: Kompozit dolgudan yüksek, tam kaplamaya yakın ya da biraz altında olabilir; malzemeye ve dişin durumuna göre değişir.
Beylikdüzü'nde Dent32'de inley ve onley
Muayenede dişinizdeki kaybın büyüklüğüne bakarak dolgu, inley, onley ve kaplama seçeneklerini artıları ve eksileriyle birlikte anlatıyor, yazılı tedavi planında gösteriyoruz. Kaplama türlerini karşılaştırmak için diş kaplama çeşitleri yazısını okuyabilirsiniz.
Dent32, Barış Mah., Ginza Lavinya, E-5 Yanyolu No:30 D:179, 34520 Beylikdüzü / İstanbul adresindedir; klinik pazartesiden cumartesiye 09.00–22.00 arası açıktır. Randevu için +90 555 011 33 68 numarasını arayabilir, WhatsApp'tan yazabilir ya da iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Muayenede bulguları, seçenekleri ve yaklaşık maliyeti yazılı olarak paylaşırız; muayeneden sonra tedaviye başlamak zorunda değilsiniz.
Sık sorulan sorular
İnley ile onley arasındaki fark nedir?
İnley yalnızca dişin tepecikleri arasındaki boşluğu doldurur. Onley ise boşlukla birlikte bir ya da birkaç tepeciği de üstten sararak zayıflamış duvarları korur.
Porselen dolgu ile inley aynı şey mi?
Halk arasında “porselen dolgu” denildiğinde genellikle seramikten yapılan inley ya da onley kastedilir. Ağızda şekillendirilen beyaz dolgu ise kompozit dolgudur.
İnley mi kaplama mı daha iyi?
Hangisinin uygun olduğu dişteki kayba bağlıdır. Duvarları yeterince sağlam dişte inley ya da onley daha az diş keserek dişi korur; kayıp çok büyükse ya da diş çatlaksa tam kaplama gerekebilir.
İnley ve onley kaç seansta yapılır?
Çoğunlukla iki seansta yapılır: ilk seansta diş hazırlanır ve ölçü alınır, ikinci seansta parça yapıştırılır. Arada dişte geçici dolgu bulunur.
İnley takıldıktan sonra hassasiyet olur mu?
İlk günlerde soğuğa karşı hafif hassasiyet olabilir ve genellikle kendiliğinden geçer. Isırırken ağrı ya da süren hassasiyet varsa kontrol gerekir.


