Diş etinde sivilce gibi kabarcık (fistül): neden olur, patlatılır mı, nasıl geçer?
Diş etinde, genellikle bir dişin kök hizasında beliren, sivilceye benzeyen küçük bir kabarcık çoğu zaman fistüldür. Fistül, kök ucunda ya da diş eti cebinde biriken iltihabın kendine açtığı bir drenaj yoludur. İltihap buradan boşaldığı için çoğu zaman ağrı yapmaz; kabarcık söner, birkaç gün sonra yeniden çıkar. Ağrının olmaması sorunun geçtiği anlamına gelmez: kaynağı tedavi edilmedikçe fistül tekrarlar ve kemik kaybı ilerleyebilir.
Fistülün nedenleri
- Sinirin ölmesi ve kök ucu iltihabı: En sık neden. Derin çürük, eski büyük dolgular ya da darbe sonrası sinir canlılığını kaybeder. Bkz. dişte kist ve kök ucu iltihabı.
- Başarısız ya da eksik kanal tedavisi: Daha önce kanal tedavisi görmüş dişte de fistül çıkabilir. Bkz. kanal tedavisi yenileme.
- Diş eti cebi apsesi: İleri diş eti hastalığında derin ceplerde iltihap birikebilir. Bkz. diş eti cebi.
- Kök çatlağı: Kök boyunca uzanan çatlaklar da fistüle yol açabilir. Bkz. çatlak diş.
- İmplant çevresi iltihap: İmplant çevresinde de benzer kabarcık görülebilir. Bkz. implant ömrü ve peri-implantitis.
Fistül mü, başka bir yara mı?
| Bulgu | Fistül | Aft | Uçuk |
|---|---|---|---|
| Görünüm | Diş eti üzerinde sivilce gibi kabarcık | Beyaz-sarı tabanlı, kırmızı kenarlı yara | Dudak kenarında küçük su toplamış kabarcıklar |
| Akıntı | Bastırınca irin ya da tuzlu tat | Yok | Kabarcıklar patlayıp kabuklanır |
| Seyir | Söner ve aynı yerde tekrar çıkar | 7–14 günde iyileşir | 7–10 günde iyileşir |
| Kaynak | Altta yatan diş ya da diş eti sorunu | Bağışıklık, stres, travma | Virüs |
Aft ve ağız yaraları için aft yazımıza bakabilirsiniz. İki haftada iyileşmeyen her yara muayene edilmelidir; bkz. ağız kanseri belirtileri.
Teşhis nasıl konur?
Hekim önce fistülün hangi dişten kaynaklandığını bulmalıdır; kabarcık her zaman hemen üstündeki dişe ait olmayabilir. Bunun için dişlere soğuk ve perküsyon testleri yapılır, diş eti cep derinlikleri ölçülür ve röntgen çekilir. Gerekirse fistül yoluna ince, röntgende görünen bir kanal dolgu konisi yerleştirilip röntgen alınır; koni iltihabın kaynağını gösterir. Karmaşık durumlarda tomografi yardımcı olur. Bkz. diş röntgeni ve tomografi.
Tedavi: kaynağı ortadan kaldırmak
- Kanal tedavisi: Sinir kaynaklı fistüllerde iltihabın kaynağı temizlenince fistül genellikle birkaç hafta içinde kapanır.
- Kanal tedavisi yenileme ya da kök ucu ameliyatı: Daha önce tedavi görmüş dişlerde.
- Diş eti tedavisi: Diş eti cebi kaynaklı fistüllerde derin temizlik ve gerekirse cerrahi.
- Çekim: Kök çatlağı ya da kurtarılamayacak diş varlığında. Bkz. çekim mi kanal mı.
Antibiyotik kabarcığı geçici olarak söndürebilir ama kaynağı tedavi etmez; ilaç bitince fistül geri gelir. Bkz. antibiyotik diş ağrısını geçirir mi.
Yapılmaması gerekenler
- Kabarcığı iğneyle delmeyin, sıkmayın; enfeksiyonu yayabilirsiniz.
- Hekim önermeden antibiyotik kullanmayın.
- Ağrı olmadığı için tedaviyi ertelemeyin.
- Yüzde şişlik, ateş, yutma ya da nefes alma güçlüğü varsa vakit kaybetmeden hekime ya da acil servise başvurun. Bkz. diş apsesi.
Beylikdüzü'nde muayene
Dent32'de fistülün kaynağını muayene ve röntgenle bulur, tedavi seçeneklerini yazılı olarak açıklarız. Fistül çoğu zaman acil değildir ama ertelenmemelidir; WhatsApp'tan fotoğraf göndererek randevu alabilirsiniz.
Dent32 Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği, Barış Mah., Ginza Lavinya, E-5 Yanyolu No:30 D:179, 34520 Beylikdüzü / İstanbul adresindedir; klinik haftanın yedi günü açıktır. Randevu için +90 555 011 33 68 numarasını arayabilir, WhatsApp'tan yazabilir ya da iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Muayenede bulguları, seçenekleri ve yaklaşık maliyeti yazılı olarak paylaşırız; muayeneden sonra tedaviye başlamak zorunda değilsiniz.
Klinik bilgileri, hekim kadrosu ve tüm tedaviler için Beylikdüzü diş kliniği sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Diş etindeki sivilce kendiliğinden geçer mi?
Kabarcık söner ama genellikle aynı yerde tekrar çıkar. Altta yatan diş ya da diş eti enfeksiyonu tedavi edilmedikçe kalıcı olarak geçmez.
Fistül ağrı yapmıyorsa tehlikeli mi?
İltihap fistülden boşaldığı için ağrı olmayabilir; ancak enfeksiyon sürer ve çevre kemiği eritmeye devam edebilir. Ağrı olmaması tedavinin ertelenmesi için bir neden değildir.
Kanal tedavisinden sonra fistül ne zaman kapanır?
Genellikle birkaç gün ile birkaç hafta içinde kapanır. Kapanmazsa hekim kaynağı yeniden değerlendirir.
