Dişte kist ve kök ucu ameliyatı (apikal rezeksiyon): kanal tedavisiyle geçer mi?
Röntgende bir dişin kök ucunda koyu, yuvarlak bir alan görüldüğünde çoğu hasta buna “kist” der. Bu alanların büyük bölümü, ölmüş ya da enfekte olmuş bir sinirden kaynaklanan kök ucu iltihabıdır ve kanal tedavisiyle iyileşir. Bir kısmı gerçek kisttir; büyük, iyileşmeyen ya da kanal tedavisine rağmen süren lezyonlarda kök ucu ameliyatı (apikal rezeksiyon) gerekebilir. Bu yazıda farkı, tedavi seçeneklerini ve iyileşme sürecini anlatıyoruz.

Kök ucundaki koyu alan nedir?
Diş sinirinin çürük, kırık ya da darbe nedeniyle canlılığını kaybetmesiyle kök kanalındaki bakteriler kök ucundan kemiğe doğru iltihap oluşturur. Vücut bu bölgede kemiği eritir ve röntgende koyu bir alan görülür. Bu tablo çoğu zaman granülom adı verilen iltihaplı bir dokudur; daha az sıklıkla içi sıvı dolu, zarla çevrili bir kist gelişir. İkisini röntgenle kesin olarak ayırmak her zaman mümkün değildir; kesin tanı ancak dokunun incelenmesiyle konur.
Gömülü dişlerin çevresinde de kistler oluşabilir; özellikle gömülü yirmi yaş dişlerinde bu nedenle düzenli kontrol önemlidir. Bkz. yirmi yaş dişi.
Belirtiler
- Çoğu zaman hiçbir belirti yoktur; rutin röntgende fark edilir.
- Dişe basınca ya da ısırınca hassasiyet
- Diş etinde sivilce gibi bir kabarcık ve zaman zaman tuzlu bir akıntı. Bkz. diş etinde sivilce.
- Şişlik, ağrı ve ateş (alevlenme dönemlerinde). Bkz. diş apsesi.
- Dişte renk değişikliği (sinirin canlılığını yitirdiğini gösterebilir)
Önce kanal tedavisi
Kök ucu lezyonlarının çoğunda ilk tedavi kanal tedavisidir: kanallar temizlenir, şekillendirilir ve doldurulur. İltihabın kaynağı ortadan kalkınca kemik zamanla kendini onarır. Daha önce kanal tedavisi görmüş bir dişte lezyon varsa önce kanal tedavisi yenileme düşünülür.
İyileşme röntgenle takip edilir; kemiğin dolması genellikle 6–12 ay sürer, büyük lezyonlarda daha uzun olabilir. Bu sürede belirti yoksa ve koyu alan küçülüyorsa tedavi yolunda demektir.
Kök ucu ameliyatı (apikal rezeksiyon) nasıl yapılır?
Kanal tedavisine rağmen iyileşmeyen, çok büyük ya da kanal yoluyla ulaşılamayan lezyonlarda uygulanır. Lokal anestezi altında yapılır:
- Kök ucunun bulunduğu bölgede diş eti açılır.
- Kemikteki iltihaplı doku ya da kist temizlenir.
- Kök ucunun birkaç milimetrelik bölümü kesilir.
- Kökün ucu, bakteri sızmasını önleyen biyouyumlu bir dolgu maddesiyle kapatılır.
- Diş eti dikilir; dikişler genellikle 7–10 gün sonra alınır.
Çıkarılan doku gerektiğinde patolojik incelemeye gönderilir. Büyük kistlerde kemiğin iyileşmesine yardımcı olmak için kemik grefti kullanılabilir.
Ameliyat sonrası
- İlk 2–3 gün hafif şişlik ve morarma olabilir; soğuk uygulama ilk gün rahatlatır.
- Hekiminizin önerdiği ağrı kesiciyi kullanın; antibiyotik yalnızca gerekirse verilir.
- Dikiş bölgesini birkaç gün fırçalamayın; diğer dişleri normal fırçalayın.
- Sigara iyileşmeyi geciktirir.
- Kemik iyileşmesi birkaç ay içinde röntgenle kontrol edilir.
Beylikdüzü'nde değerlendirme
Dent32'de lezyonun boyutunu ve dişin kurtarılabilirliğini röntgen ve gerekirse tomografiyle değerlendiririz. Bkz. diş röntgeni ve tomografi. Kanal tedavisi, yenileme, kök ucu ameliyatı ya da çekim seçeneklerini yazılı olarak açıklar; ileri cerrahi gerektiren vakalarda ilgili uzmanlık alanına yönlendiririz.
Dent32 Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği, Barış Mah., Ginza Lavinya, E-5 Yanyolu No:30 D:179, 34520 Beylikdüzü / İstanbul adresindedir; klinik haftanın yedi günü açıktır. Randevu için +90 555 011 33 68 numarasını arayabilir, WhatsApp'tan yazabilir ya da iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Muayenede bulguları, seçenekleri ve yaklaşık maliyeti yazılı olarak paylaşırız; muayeneden sonra tedaviye başlamak zorunda değilsiniz.
Klinik bilgileri, hekim kadrosu ve tüm tedaviler için Beylikdüzü diş polikliniği sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Dişteki kist kendiliğinden geçer mi?
Hayır. Kaynağı enfekte kök kanalı olduğu için kanal tedavisi ya da cerrahi ile kaynak temizlenmeden iyileşmez; belirti vermese de zamanla büyüyebilir.
Kistli diş çekilmeli mi?
Her zaman değil. Çoğu kök ucu lezyonu kanal tedavisiyle iyileşir. Kök çatlağı, yetersiz diş dokusu ya da ileri kemik kaybı varsa çekim düşünülür. Bkz. çekim mi kanal mı yazımız.
Kök ucu ameliyatı ağrılı mı?
İşlem lokal anesteziyle yapılır; sonrasında birkaç gün süren hafif ağrı ve şişlik olabilir ve genellikle ağrı kesicilerle kontrol edilir.


