Diş apsesi ve yüz şişmesi: kendiliğinden geçer mi, ne zaman acil?
Diş apsesi, dişin kökünün ucunda ya da diş etinde biriken iltihaplı bir enfeksiyondur ve kendiliğinden geçmez. Apse patlayıp ağrı azalsa bile enfeksiyonun kaynağı tedavi edilmedikçe tekrar eder. Tedavi; apsenin boşaltılması ve kaynağın kanal tedavisi, diş eti tedavisi ya da çekimle ortadan kaldırılmasıdır. Yüzde hızla büyüyen şişlik, yutkunma veya nefes darlığı ve yüksek ateş acil durum işaretidir.
Diş apsesi nedir, neden olur?
Apse, bakterilerin oluşturduğu enfeksiyonun vücut tarafından bir kese içine hapsedilmesiyle oluşan iltihap birikintisidir. Dişlerde iki ana türü vardır:
- Kök ucu (periapikal) apsesi: Derin çürük ya da kırık nedeniyle dişin siniri ölür; enfeksiyon kök ucundan kemiğe yayılır.
- Diş eti (periodontal) apsesi: İlerlemiş diş eti hastalığında diş ile diş eti arasındaki cepte gelişir.
Daha önce kanal tedavisi yapılmış ya da üzerine kaplama yapılmış dişlerde de, kanalların yeterince temizlenmemesi veya kaplama altından sızıntı nedeniyle apse gelişebilir.
Belirtiler
- Zonklayıcı, sürekli ve geceleri artan ağrı
- Isırınca ya da dişe dokununca şiddetli ağrı
- Diş etinde sivilce benzeri, bazen akıntılı şişlik
- Yanakta, çenede ya da göz altında şişlik
- Ağızda kötü tat ya da koku
- Ateş, halsizlik, boyundaki lenf bezlerinde büyüme
| Belirti | Ne yapmalı? |
|---|---|
| Hızla büyüyen yüz şişliği, göze ya da boyna yayılma | Hemen acil servis veya 112 |
| Yutkunma ya da nefes almada zorluk, ağız açamama | Hemen acil servis veya 112 |
| Yüksek ateş ve genel durum bozukluğu | Aynı gün hekim; kötüleşiyorsa acil servis |
| Sınırlı diş eti şişliği, ağrı | Aynı gün ya da ertesi gün diş hekimi |
| Diş etinde akıntılı küçük kabarcık, ağrı yok | Birkaç gün içinde diş hekimi |
Apse kendiliğinden geçer mi? Antibiyotik yeterli mi?
Hayır. Antibiyotik yayılan enfeksiyonu ve ateşi kontrol altına almaya yardımcı olabilir ama enfeksiyonun kaynağı olan ölü sinir dokusuna ya da diş eti cebine ulaşamaz. Antibiyotik bittikten sonra apse çoğu zaman geri gelir. Bu nedenle antibiyotik, diş hekiminin gerekli gördüğü durumlarda tedaviye ek olarak kullanılır; tek başına tedavi değildir. Ayrıntılar: antibiyotik diş ağrısını geçirir mi.
Apse nasıl tedavi edilir?
- Muayene ve röntgen: Apsenin kaynağı ve yayılımı belirlenir.
- Boşaltma (drenaj): Gerekirse diş açılarak ya da diş etinden küçük bir kesiyle iltihap boşaltılır; ağrı genellikle hızla azalır.
- Kaynağın tedavisi: Dişte kanal tedavisi, diş eti apsesinde derin temizlik ve diş eti tedavisi uygulanır.
- Kurtarılamayan diş: Diş restore edilemeyecek durumdaysa çekilir ve boşluğun tamamlanması planlanır.
- Koruma: Kanal tedavisinden sonra dişin kırılmaması için çoğu zaman kaplama önerilir.
Diş hekimine ulaşana kadar
- Doktorunuzun daha önce uygun bulduğu ağrı kesiciyi kutudaki dozda kullanın.
- Yanağa soğuk uygulayın; sıcak uygulama yapmayın, enfeksiyonun yayılmasını kolaylaştırabilir.
- Ilık tuzlu suyla nazikçe çalkalayın.
- Diş etindeki şişliği iğne ya da sivri cisimle patlatmaya çalışmayın.
- Elinizdeki eski antibiyotiği kendi kendinize başlamayın.
Beylikdüzü'nde hafta sonu başlayan apse ve şişliklerde nöbetçi ve acil diş hekimi rehberine bakabilir ya da Dent32'ye WhatsApp'tan (+90 555 011 33 68) fotoğraf göndererek aynı gün değerlendirme isteyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Diş apsesi kendiliğinden geçer mi?
Hayır. Apse boşalıp ağrı azalsa bile enfeksiyonun kaynağı tedavi edilmedikçe tekrar eder.
Apseli dişe kanal tedavisi yapılır mı?
Evet. Apseli dişlerin çoğu kanal tedavisiyle kurtarılabilir; gerekirse önce iltihap boşaltılır.
Apse için hangi antibiyotik kullanılır?
Antibiyotiğe gerek olup olmadığına ve hangisinin uygun olduğuna muayeneden sonra hekim karar verir. Kendi kendinize antibiyotik başlamayın.
Yüzüm şiştiyse diş çekilir mi?
Bazen önce enfeksiyonun kontrol altına alınması gerekir; bazen dişin çekilmesi iltihabın boşalmasını sağlar. Karar muayenede verilir.
Apse tehlikeli midir?
Tedavi edilmezse enfeksiyon yüz ve boyun dokularına yayılabilir. Hızla büyüyen şişlik ve nefes darlığında acil servise başvurun.
