Çatlak diş sendromu: ısırınca gelen ani ağrı, teşhis ve tedavi
Sert bir şey ısırdığınızda ya da çiğnemeyi bıraktığınız anda bir dişte keskin, kısa süren bir ağrı oluyorsa ve bu ağrının yerini tam gösteremiyorsanız, dişte bir çatlak olabilir. Çatlak diş sendromu özellikle büyük dolgulu azı dişlerinde ve diş sıkan kişilerde sık görülür. Çatlaklar çoğu zaman röntgende görünmediği için teşhis gecikebilir. Erken fark edilen çatlaklar kaplama ile korunabilir; ilerlemiş çatlaklar ise kanal tedavisi ya da çekim gerektirebilir.
Belirtiler
- Isırırken, özellikle belli bir açıyla çiğnerken gelen keskin ağrı
- Isırmayı bıraktığınız anda gelen ağrı (çatlak diş için tipik bir bulgudur)
- Soğuk içecek ve tatlıya kısa süreli hassasiyet
- Ağrının hangi dişte olduğunun tam bilinememesi
- O taraftan çiğnemekten kaçınma
Sürekli zonklayan ve gece uyandıran ağrı, çatlağın sinire ulaştığını gösterebilir. Diğer hassasiyet nedenleri için diş hassasiyeti yazımıza bakabilirsiniz.
Dişler neden çatlar?
- Büyük dolgular: Dişin çevre duvarlarını incelten geniş dolgular, özellikle eski amalgam dolgular. Bkz. amalgam dolgu sökülmeli mi.
- Diş sıkma ve gıcırdatma: Gece boyunca uygulanan yüksek kuvvet. Bkz. diş sıkma ve gece plağı.
- Sert yiyecekler: Buz, çekirdek, sert şeker, kabuklu kuruyemiş, zeytin çekirdeği.
- Kanal tedavisi görmüş ve kaplanmamış dişler
- Ani sıcak-soğuk değişimleri ve darbeler
Çatlak türleri
| Tür | Ne demek? | Genel yaklaşım |
|---|---|---|
| Mine çizgileri | Yalnızca minede, yüzeysel ince çizgiler | Zararsızdır, tedavi gerekmez |
| Kırık tüberkül | Dişin bir köşesinin kırılması | Dolgu ya da kaplama |
| Çatlak diş | Çiğneyen yüzeyden köke doğru ilerleyen çatlak | Kaplama; sinire ulaştıysa kanal tedavisi |
| Bölünmüş diş | Çatlağın dişi ikiye ayırması | Çoğu zaman çekim |
| Dikey kök kırığı | Kökte başlayan, boyunca uzanan çatlak | Genellikle çekim |
Teşhis: neden zordur?
Çatlaklar çoğu zaman saç teli inceliğindedir ve röntgende görünmez. Hekim teşhis için dişlere tek tek ısırma testi yapar, güçlü bir ışıkla dişi arkadan aydınlatır (çatlak ışığı keser), büyütme kullanır, gerekirse eski dolguyu kaldırıp diş yüzeyini inceler. Kökte bir çatlaktan şüphelenilirse diş eti cep derinliği ve tomografi yardımcı olur. Bkz. diş röntgeni ve tomografi.
Tedavi seçenekleri
- Kaplama ya da onley: Dişi saran bir restorasyon, çatlağın açılmasını önler ve çiğneme ağrısını çoğu zaman geçirir. Bkz. diş kaplama çeşitleri.
- Kanal tedavisi ve kaplama: Çatlak sinire ulaşmışsa ya da kaplamadan sonra ağrı sürüyorsa. Bkz. kanal tedavisi.
- Çekim: Çatlak köke kadar uzanıyorsa ya da diş ikiye ayrılmışsa. Bkz. çekim mi kanal mı.
- Gece plağı: Diş sıkma varsa hem tedavi edilen dişi hem diğer dişleri korur.
Çatlakları önlemek için
- Buz, çekirdek ve sert şekerleri dişle kırmayın.
- Diş sıkıyorsanız gece plağı kullanın.
- Büyük madde kaybı olan ve kanal tedavisi görmüş azı dişlerinin kaplanmasını ertelemeyin.
- Kırılan dolgu ve köşeleri vakit kaybetmeden onarın. Bkz. dişim kırıldı ne yapmalı.
Beylikdüzü'nde muayene
Dent32'de ısırma testi, ışıkla inceleme ve röntgenle hangi dişin çatladığını ve çatlağın ne kadar ilerlediğini belirler, dişi koruma seçeneklerini yazılı olarak açıklarız.
Dent32 Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği, Barış Mah., Ginza Lavinya, E-5 Yanyolu No:30 D:179, 34520 Beylikdüzü / İstanbul adresindedir; klinik haftanın yedi günü açıktır. Randevu için +90 555 011 33 68 numarasını arayabilir, WhatsApp'tan yazabilir ya da iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Muayenede bulguları, seçenekleri ve yaklaşık maliyeti yazılı olarak paylaşırız; muayeneden sonra tedaviye başlamak zorunda değilsiniz.
Klinik bilgileri, hekim kadrosu ve tüm tedaviler için Dent32 Beylikdüzü diş polikliniği sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Çatlak diş kendiliğinden iyileşir mi?
Hayır. Kemikten farklı olarak diş dokusu çatlağı onaramaz; çatlak zamanla ilerleyebilir. Erken dönemde kaplama ile dişi korumak mümkündür.
Çatlak diş röntgende görünür mü?
Çoğu zaman görünmez. Teşhis ısırma testi, ışıkla inceleme ve büyütmeyle konur; kök çatlaklarında tomografi yardımcı olabilir.
Dişimdeki ince çizgiler çatlak mı?
Ön dişlerde ışıkta görülen ince çizgiler genellikle yalnızca minede kalan zararsız çizgilerdir. Ağrı ya da hassasiyet yoksa tedavi gerekmez; şüphede muayene olun.
