Dişim kırıldı ya da çatladı: ilk anda ne yapmalı, nasıl tedavi edilir?
Diş kırıldığında ağzınızı ılık suyla çalkalayın, kırık parçayı bulabiliyorsanız süt ya da su içinde saklayın ve aynı gün diş hekimine başvurun. Dişin tamamı yerinden çıktıysa durum acildir: dişi kök kısmına dokunmadan yerine yerleştirmek ya da sütte saklayıp ilk bir saat içinde hekime ulaşmak, dişi kurtarma şansını belirgin şekilde artırır.
Diş kırılınca ilk anda ne yapılmalı?
- Ağzınızı ılık suyla nazikçe çalkalayın.
- Kanama varsa temiz bir gazlı bez ya da mendille 10 dakika bastırın.
- Kırık parçayı bulun ve kurumaması için süt ya da su dolu bir kapta saklayın.
- Şişliği azaltmak için yanağa dışarıdan soğuk uygulayın.
- Keskin kenar dilinizi ya da yanağınızı kesiyorsa üzerine şekersiz sakız ya da eczaneden alınan dental mum koyabilirsiniz.
- Kırık taraftan çiğnemeyin; sıcak ve soğuktan kaçının, aynı gün hekime başvurun.
Diş tamamen yerinden çıktıysa ne yapılmalı?
Kalıcı bir dişin yuvasından tamamen çıkması (avülsiyon) diş hekimliğinin en acil durumlarından biridir; dakikalar önemlidir.
- Dişi kök kısmından değil, taç (görünen) kısmından tutun.
- Kirlendiyse birkaç saniye süt ya da su altında çalkalayın; ovalamayın, kurulamayın.
- Mümkünse dişi yuvasına geri yerleştirip temiz bir mendili ısırarak yerinde tutun.
- Yerleştiremiyorsanız dişi bir bardak sütün içinde ya da yetişkinlerde yanakla diş arasında tükürük içinde taşıyın.
- Vakit kaybetmeden, tercihen ilk bir saat içinde hekime ulaşın.
Süt dişleri ise yerine konmaz; alttaki kalıcı dişe zarar verebilir. Yine de çocuğun aynı gün muayene edilmesi gerekir.
Kırığın türüne göre tedavi nasıl yapılır?
| Kırık türü | Belirti | Tedavi |
|---|---|---|
| Minede ince çatlak çizgileri | Genellikle belirti yok | Çoğunlukla tedavi gerekmez; takip |
| Küçük köşe ya da kenar kırığı | Pürüzlü kenar, hafif hassasiyet | Bonding ya da beyaz dolgu; uygunsa kırık parçanın yapıştırılması |
| Sinire ulaşmayan büyük kırık | Soğuk hassasiyeti, belirgin madde kaybı | Geniş dolgu, onlay ya da kaplama |
| Sinire ulaşan kırık | Pembe-kırmızı nokta, şiddetli ağrı ya da kanama | Kanal tedavisi ve ardından kaplama |
| Çatlak diş | Isırıp bırakırken ani ağrı | Çatlağın ilerlemesini önlemek için kaplama; gerekirse kanal tedavisi |
| Dikey kök kırığı | Isırınca ağrı, tekrarlayan şişlik | Çoğunlukla çekim ve implant ya da köprü |
Çatlak diş nasıl anlaşılır?
Çatlak dişler çoğu zaman gözle ve röntgende görünmez. En tipik belirti, sert bir şeyi ısırırken ya da ısırmayı bırakırken gelen kısa ve keskin ağrıdır; soğuk hassasiyeti de eşlik edebilir. Büyük dolgulu dişlerde ve diş sıkanlarda daha sık görülür.
Erken tespit edilen çatlak, dişi saran bir kaplama ile çoğunlukla korunabilir. Çatlak köke ilerlediğinde ise dişi kurtarmak zorlaşır.
Diş kırılmasını önlemek için neler yapılabilir?
- Buz, çekirdek, kalem ve tırnak ısırmayın; dişlerinizle ambalaj ya da şişe açmayın.
- Temas sporlarında ağız koruyucu kullanın.
- Diş sıkıyorsanız gece plağı kullanın.
- Çok büyük dolgulu ya da kanal tedavili arka dişlerin kaplama ile korunması hakkında hekiminize danışın.
Dent32 Beylikdüzü haftanın yedi günü açıktır; hafta sonu kırılan dişler için hafta sonu randevu seçeneklerimize bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kırık diş acil midir?
Diş tamamen çıktıysa, kanama ya da şiddetli ağrı varsa veya kırıkta pembe-kırmızı bir nokta görünüyorsa aynı gün hekime başvurulmalıdır. Ağrısız küçük kırıklar birkaç gün içinde onarılabilir.
Kırılan diş parçası yapıştırılabilir mi?
Parça büyük ve sağlamsa, nemli ortamda saklandıysa çoğu zaman yerine yapıştırılabilir.
Kırık diş kendiliğinden iyileşir mi?
Hayır. Mine ve dentin kendini onaramaz; tedavi edilmeyen kırık zamanla büyüyebilir ve çürüyebilir.
Çocuğumun süt dişi kırıldı, ne yapmalıyım?
Aynı gün muayene ettirin. Yerinden tamamen çıkan süt dişi yerine konmaz; ancak alttaki kalıcı dişin durumunun kontrol edilmesi gerekir.
