Gece plağı ve şeffaf plak nasıl temizlenir? Koku, sararma ve doğru saklama
Gece plağı, şeffaf plak ve tedavi sonrası takılan pekiştirme plakları her çıkarıldığında soğuk ya da ılık suyla durulanmalı, günde en az bir kez ayrı ve yumuşak bir fırçayla, kokusuz sıvı sabun gibi aşındırıcı olmayan bir temizleyiciyle nazikçe fırçalanmalıdır. Diş macunu plağın yüzeyini çizip matlaştırabilir; sıcak su ise plağın şeklini bozabilir. Haftada birkaç kez plaklara uygun temizleme tabletleri kullanılabilir. Temizlenen plak kuruduktan sonra havalandırmalı kutusunda saklanmalıdır.
Günlük temizlik adım adım
- Plağı çıkarır çıkarmaz soğuk ya da ılık suyla durulayın; tükürük kurumadan temizlemek kolaylaştırır.
- Yalnızca plak için ayırdığınız yumuşak bir fırçayla, kokusuz sıvı sabun ya da hekiminizin önerdiği temizleyiciyle iç ve dış yüzeyleri nazikçe fırçalayın.
- Bol suyla iyice durulayın.
- Plağı açıkta kurumaya bırakın, sonra havalandırmalı kutusuna koyun.
- Plağı takmadan önce dişlerinizi fırçalayın; temiz plak kirli dişlerin üzerine takılırsa bakteriler plağın içinde saatlerce dişlerle temas eder.
Yapılması ve yapılmaması gerekenler
| Yapın | Yapmayın |
|---|---|
| Soğuk ya da ılık suyla durulayın | Sıcak ya da kaynar su kullanmayın; plak şekil değiştirebilir |
| Yumuşak, ayrı bir fırça kullanın | Diş macunuyla fırçalamayın; yüzeyi çizer, matlaştırır |
| Kokusuz sıvı sabun ya da plak temizleme tableti kullanın | Çamaşır suyu, alkol ve alkollü gargarada bekletmeyin |
| Kuruduktan sonra havalandırmalı kutuda saklayın | Peçeteye sarmayın; kolayca çöpe gider |
| Kutuyu da haftada bir yıkayın | Evcil hayvanların ulaşabileceği yerde bırakmayın |
Plakta koku ve sararma neden olur?
Koku ve sararmanın en sık nedeni, plağın yüzeyinde biriken bakteri tabakası ve tükürükteki minerallerdir. Plak düzenli fırçalanmadığında bu tabaka kalınlaşır; zamanla beyaz, tebeşir gibi birikintiler oluşabilir. Çay, kahve ve renkli içecekler plak takılıyken içildiğinde plak da renk alır.
- Şeffaf plak takılıyken yalnızca su için; diğer içecekler için plağı çıkarın.
- Plağı takmadan önce dişlerinizi fırçalayın.
- Beyaz birikintiler için plaklara uygun temizleme tabletleri işe yarar; birikinti inatçıysa hekiminize danışın.
- Koku temizliğe rağmen geçmiyorsa ağızdaki bir kaynağı da kontrol ettirin. Bkz. ağız kokusu.
Plak türüne göre küçük farklar
- Şeffaf plak (ortodontik tedavi): Günde 20–22 saat takıldığı için temizliğe en çok özen gerektiren plaktır. Yemekten sonra dişler fırçalanmadan takılmamalıdır. Bkz. şeffaf plak mı, tel mi.
- Pekiştirme plağı (retainer): Tedavi sonrası dişlerin yerinde kalmasını sağlar; kırılır ya da bollaşırsa beklemeden hekiminize haber verin. Bkz. pekiştirme plağı ne kadar süre takılır.
- Gece plağı: Diş sıkma ve gıcırdatma için kullanılır; sabah çıkarınca temizleyip kurumaya bırakın. Bkz. diş sıkma ve gece plağı.
- Spor ağız koruyucusu: Her kullanımdan sonra durulanıp kurutulmalıdır. Bkz. spor yapanlar için ağız koruyucu.
Plak ne zaman yenilenmeli?
Şeffaf plaklar tedavi planına göre belirli aralıklarla zaten değiştirilir. Gece plağı ve pekiştirme plağı ise doğru bakımla uzun süre kullanılabilir; ancak çatlak, delinme, belirgin aşınma ya da oturmama fark ederseniz kontrol randevusunda değerlendirilmesi gerekir. Takarken zorlanıyor ya da plak eskisi kadar sıkı oturmuyorsa dişlerde hareket olmuş olabilir.
Yolculukta ve dışarıda
Plağı çıkardığınızda mutlaka kutusuna koyun; restoranda peçeteye sarılan plakların kaybolması çok sık yaşanır. Fırçalama imkânı yoksa plağı ve ağzınızı suyla çalkalayın, ilk fırsatta normal temizliği yapın.
Beylikdüzü'nde plak kontrolü
Dent32'de gece plağınızı ya da pekiştirme plağınızı kontrol randevularınızda inceliyor, oturmasını ve aşınmasını değerlendiriyoruz. Gece plağının kimlere gerektiğini Beylikdüzü'nde diş sıkma ve gece plağı yazımızda anlattık.
Dent32, Barış Mah., Ginza Lavinya, E-5 Yanyolu No:30 D:179, 34520 Beylikdüzü / İstanbul adresindedir; klinik haftanın yedi günü açıktır. Randevu için +90 555 011 33 68 numarasını arayabilir, WhatsApp'tan yazabilir ya da iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Muayenede bulguları, seçenekleri ve yaklaşık maliyeti yazılı olarak paylaşırız; muayeneden sonra tedaviye başlamak zorunda değilsiniz.
Sık sorulan sorular
Gece plağı diş macunuyla temizlenir mi?
Önerilmez. Diş macunundaki aşındırıcılar plağın yüzeyini çizer ve matlaştırır; çizikler de bakteri birikimini kolaylaştırır. Kokusuz sıvı sabun ya da plaklara uygun bir temizleyici kullanın.
Şeffaf plak sıcak suyla yıkanır mı?
Hayır. Sıcak ya da kaynar su plağın şeklini bozabilir. Soğuk ya da ılık su kullanın.
Plaktaki beyaz lekeler nasıl çıkar?
Bunlar genellikle tükürükteki minerallerden oluşan birikintilerdir. Düzenli fırçalama ve plaklara uygun temizleme tabletleri işe yarar; inatçıysa hekiminize danışın.
Şeffaf plak takılıyken su dışında bir şey içilir mi?
Şeffaf plak takılıyken yalnızca su içilmelidir. Diğer içecekler plağı lekeleyebilir ve şekerli içecekler plak içinde dişlerle uzun süre temas ederek çürük riskini artırır.
Plak kokuyorsa ne yapmalıyım?
Plağı daha düzenli fırçalayın, takmadan önce dişlerinizi fırçalayın ve haftada birkaç kez temizleme tableti kullanın. Koku geçmiyorsa ağızdaki olası bir kaynak için kontrol olun.
