Doğuştan eksik diş (agenezi): yan kesici ya da küçük azı hiç çıkmadıysa seçenekler
Bazı kişilerde bir ya da birkaç kalıcı diş hiç oluşmaz; buna diş agenezisi denir. Yirmi yaş dişleri dışarıda bırakıldığında, araştırmalara göre toplumun yaklaşık %2–10'unda en az bir kalıcı diş doğuştan eksiktir. En sık eksik olanlar alt ikinci küçük azılar ve üst yan kesicilerdir. Eksiklik çoğu zaman süt dişi zamanında düşmediğinde ya da çocukluk çağındaki bir röntgende fark edilir. Tedavi seçeneği yaşa, eksik dişin yerine ve çenedeki yere göre belirlenir; karar mümkünse büyüme dönemi bitmeden verilmelidir.
Nasıl fark edilir?
- Süt dişinin akranlarına göre çok geç düşmemesi ya da hiç sallanmaması. Bkz. süt dişlerinin düşme takvimi.
- Ön dişler arasında beklenmeyen boşluklar
- Bir taraftaki yan kesicinin olması, diğer taraftakinin olmaması ya da çok küçük (sivri) olması
- Panoramik röntgende diş tomurcuğunun görülmemesi
Kesin tanı röntgenle konur. Birden çok dişin eksik olması bazı sendromlarla ilişkili olabilir; bu durumda kapsamlı değerlendirme gerekir. Eksik yan kesici, köpek dişinin gömülü kalmasına da yol açabilir; bkz. gömülü köpek dişi.
Süt dişini korumak
Altında kalıcı diş olmayan süt dişi, özellikle alt küçük azı bölgesinde, kökü sağlam kaldıkça uzun yıllar, bazen yetişkinlik boyunca kullanılabilir. Bu süt dişi çürükten korunmalı ve düzenli kontrol edilmelidir. Zamanla kökü eriyebilir, sallanabilir ya da çevresindeki dişlerden daha aşağıda kalabilir; o zaman diğer seçenekler değerlendirilir.
Tedavi seçenekleri
| Seçenek | Kimlere uygun? | Not |
|---|---|---|
| Ortodontiyle boşluğu kapatmak | Yer darlığı olanlar; özellikle büyüme dönemindeki çocuklar | Yan kesici eksikse köpek dişi öne alınıp şekillendirilebilir |
| Boşluğu açık tutup sonra implant | Boşluk korunmak istenen vakalar | İmplant büyüme bitince, genellikle 18 yaş ve sonrasında yapılır |
| Yapışkan (kanatlı) köprü | Ön dişlerde, komşu dişleri kesmeden | Gençlerde implant yaşına kadar ya da kalıcı çözüm olarak |
| Bonding ile şekillendirme | Küçük ya da sivri yan kesici | Dişi kesmeden boyut ve şekil düzeltilir |
| Hareketli geçici protez | Büyümesi süren çocuklar | Geçici çözüm |
Ayrıntılar: tek diş eksikliği, implant mı köprü mü, bonding nedir.
Zamanlama neden önemli?
Çocuklarda kararın erken verilmesi, ortodontik boşluk kapatma gibi seçenekleri mümkün kılar. Boşluk implant için korunacaksa, dişlerin boşluğa kaymaması ve kökler arasında yeterli mesafe kalması gerekir; bu genellikle ortodontik tedaviyle sağlanır. Çene büyümesi sürerken yapılan implant, çevredeki dişler büyümeye devam ettiği için zamanla diğer dişlerden daha yukarıda kalabilir. Bu yüzden implant için büyümenin tamamlanması beklenir. Bkz. çocuklarda erken ortodonti.
Yetişkinlerde eksik diş
Yetişkinlikte fark edilen ya da süt dişi kaybedilen eksikliklerde implant, köprü ya da ortodonti ile birlikte implant seçenekleri değerlendirilir. Boşlukta yıllar içinde kemik incelmiş olabilir; tomografi ile bakılır ve gerekirse kemik grefti planlanır. Bkz. Beylikdüzü'nde implant tedavisi, yetişkinlerde ortodonti.
Beylikdüzü'nde planlama
Dent32'de doğuştan eksik dişlerde süt dişinin durumu, yer analizi ve röntgen bulgularına göre seçenekleri yaşa uygun olarak yazılı biçimde açıklarız. Çocuklarda kararı aileyle birlikte ve büyüme dönemini gözeterek veririz.
Dent32 Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği, Barış Mah., Ginza Lavinya, E-5 Yanyolu No:30 D:179, 34520 Beylikdüzü / İstanbul adresindedir; klinik haftanın yedi günü açıktır. Randevu için +90 555 011 33 68 numarasını arayabilir, WhatsApp'tan yazabilir ya da iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Muayenede bulguları, seçenekleri ve yaklaşık maliyeti yazılı olarak paylaşırız; muayeneden sonra tedaviye başlamak zorunda değilsiniz.
Klinik bilgileri, hekim kadrosu ve tüm tedaviler için Beylikdüzü diş kliniği sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
En sık hangi diş doğuştan eksik olur?
Yirmi yaş dişleri dışında en sık alt ikinci küçük azılar ve üst yan kesiciler eksik olur.
Eksik dişin yerindeki süt dişi çekilmeli mi?
Kökü sağlam ve işlevini görüyorsa genellikle korunur. Çekim gerekiyorsa sonrasındaki plan (ortodonti, implant ya da köprü) önceden belirlenmelidir.
Çocuğuma implant yapılabilir mi?
Çene büyümesi sürerken implant önerilmez; genellikle 18 yaş ve sonrası beklenir. O zamana kadar yapışkan köprü ya da geçici protez kullanılabilir.
