Süt dişleri ne zaman düşer, kalıcı dişler ne zaman çıkar? Arkadan çıkan diş ne olacak?
Çocuklarda süt dişleri genellikle 6 yaş civarında alt ön dişlerden başlayarak düşmeye başlar ve bu değişim 12–13 yaş civarında tamamlanır. Sıra ve zamanlama çocuktan çocuğa birkaç ay, hatta bir yıl farklılık gösterebilir. Ailelerin en sık sorduğu iki konu, süt dişi düşmeden arkasından çıkan kalıcı dişler ve hiçbir süt dişinin yerine geçmeyen 6 yaş dişidir. Aşağıda değişim takvimini ve ne zaman hekime başvurmak gerektiğini anlatıyoruz.
Süt dişlerinin düşme takvimi
| Süt dişi | Genellikle düştüğü yaş | Yerine çıkan kalıcı diş |
|---|---|---|
| Orta kesiciler | 6–7 | Orta kesiciler |
| Yan kesiciler | 7–8 | Yan kesiciler |
| Birinci süt azıları | 9–11 | Birinci küçük azılar |
| Köpek dişleri | 9–12 | Köpek dişleri |
| İkinci süt azıları | 10–12 | İkinci küçük azılar |
Alt çenedeki dişler çoğu zaman üsttekilerden biraz önce değişir. Kızlarda değişim erkeklere göre biraz daha erken başlayabilir. Süt dişlerinin ilk çıkışı için bebeklerde diş çıkarma yazımıza bakabilirsiniz.
6 yaş dişi: süt dişinin yerine çıkmaz
Birinci büyük azı dişi (6 yaş dişi) 6 yaş civarında, en arkadaki süt azısının arkasından, hiçbir dişin yerine geçmeden çıkar. Bu yüzden aileler bunu çoğu zaman süt dişi sanır. Oysa kalıcı bir diştir ve yerine yenisi gelmez; çıktığı ilk yıllarda çürümeye yatkındır. Fissür örtücü ile korunması önerilir. Bkz. flor ve fissür örtücü.
Kalıcı diş süt dişinin arkasından çıktıysa
Alt ön bölgede kalıcı dişlerin süt dişlerinin arkasından (dil tarafından) çıkması çok sık görülür; halk arasında “köpek balığı dişi” denir. Süt dişi sallanıyorsa genellikle birkaç hafta içinde kendiliğinden düşer ve dil, kalıcı dişi zamanla öne doğru yönlendirir.
Süt dişi hiç sallanmıyorsa ya da kalıcı diş tamamen çıktığı hâlde birkaç hafta içinde düşmüyorsa, süt dişinin hekim tarafından çekilmesi gerekebilir. Kalıcı dişin konumu yine de düzelmezse ortodontik değerlendirme yapılır. Bkz. çocuklarda erken ortodonti.
Sallanan süt dişi: evde çekilir mi?
- Kendiliğinden iyice sallanan bir dişi çocuk dil ya da parmağıyla oynatabilir; çoğu zaman kendisi düşer.
- İp bağlamak, kapıya bağlamak gibi zorlayıcı yöntemler kullanmayın; kök henüz erimemişse diş eti yırtılabilir, kök parçası kalabilir.
- Düştükten sonra temiz bir gazlı bezi 10–15 dakika ısırtın; kanama kısa sürede durur.
- Diş düştükten sonra o gün sıcak ve sert yiyeceklerden kaçının.
Erken ya da geç düşme
- Çürük ya da darbe nedeniyle erken kaybedilen süt dişi: Komşu dişler boşluğa kayabilir; kalıcı dişin yeri kapanmasın diye yer tutucu gerekebilir. Bkz. süt dişi çürükleri, diş travması.
- Takvimden belirgin geç düşen süt dişi: Altında kalıcı diş olup olmadığı röntgenle kontrol edilir; doğuştan eksik diş ya da gömülü kalmış bir diş olabilir. Bkz. doğuştan eksik diş, gömülü köpek dişi.
- Bir taraf düştüğü hâlde diğer taraftaki eşi 6 aydan uzun süre düşmüyorsa: Muayene edilmelidir.
Beylikdüzü'nde çocuk diş kontrolü
Dent32'de çocuk muayenelerinde diş değişimini takip eder, gerektiğinde panoramik röntgenle kalıcı dişlerin varlığını ve konumunu kontrol ederiz. Bkz. Beylikdüzü'nde çocuklarda diş tedavisi.
Dent32 Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği, Barış Mah., Ginza Lavinya, E-5 Yanyolu No:30 D:179, 34520 Beylikdüzü / İstanbul adresindedir; klinik haftanın yedi günü açıktır. Randevu için +90 555 011 33 68 numarasını arayabilir, WhatsApp'tan yazabilir ya da iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Muayenede bulguları, seçenekleri ve yaklaşık maliyeti yazılı olarak paylaşırız; muayeneden sonra tedaviye başlamak zorunda değilsiniz.
Klinik bilgileri, hekim kadrosu ve tüm tedaviler için Dent32 Beylikdüzü diş polikliniği sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
İlk süt dişi kaç yaşında düşer?
Genellikle 6–7 yaş civarında, alt orta kesicilerden başlar. Birkaç ay önce ya da sonra olması normaldir.
Kalıcı diş süt dişinin arkasından çıktı, ne yapmalıyım?
Süt dişi sallanıyorsa birkaç hafta bekleyebilirsiniz; çoğu zaman kendiliğinden düşer. Sallanmıyorsa ya da düşmüyorsa çekilmesi için hekime başvurun.
8 yaşında hâlâ süt dişi düşmedi, normal mi?
Birçok çocukta normaldir. Yaşıtlarına göre belirgin bir gecikme varsa ya da bir taraftaki diş değiştiği hâlde eşi değişmiyorsa röntgenle kontrol önerilir.
