Diş röntgeni zararlı mı? Radyasyon miktarı, hamilelikte ve çocuklarda röntgen
Diş röntgenleri tıbbi görüntülemeler içinde en düşük dozlu olanlardır. Tek bir dişin küçük filmi, insanın doğal ortamdan bir günde aldığı radyasyondan daha az doz içerir; panoramik film ise birkaç günlük doğal radyasyona denk gelir. Yine de her radyasyon gibi gereksiz yere tekrarlanmaması gerekir; bu yüzden röntgen yalnızca teşhise ya da tedavi planına katkı sağlayacaksa çekilir. Hamilelikte bile gerekli bir diş röntgeni uygun önlemlerle çekilebilir.
Diş röntgeninin radyasyonu ne kadar?
Radyasyon dozu mikrosievert (µSv) ile ölçülür. Aşağıdaki değerler yaklaşıktır; cihaza, çekim alanına ve ayarlara göre değişir. Karşılaştırma için, bir insan doğal ortamdan (toprak, hava, uzay) yılda ortalama 2.000–3.000 µSv, yani günde yaklaşık 6–8 µSv radyasyon alır.
| Çekim | Yaklaşık doz | Karşılaştırma |
|---|---|---|
| Periapikal ya da ısırma filmi (dijital) | 5 µSv'den az | Bir günlük doğal radyasyondan az |
| Panoramik film | 10–25 µSv | Birkaç günlük doğal radyasyon |
| Küçük alanlı diş tomografisi (CBCT) | Onlarca µSv | Birkaç günden birkaç haftaya kadar |
| Geniş alanlı diş tomografisi | Yüz µSv ve üzeri | Birkaç haftalık doğal radyasyon |
| Uzun mesafeli uçak yolculuğu | Onlarca µSv | Karşılaştırma için |
Röntgen neden gerekli?
Diş arası çürükler, kök ucundaki enfeksiyonlar, kemik kaybı ve gömülü dişler muayenede gözle görülmez. Röntgen bu sorunları erken, yani daha küçük ve daha basit bir tedaviyle çözülebilecekken gösterir. Diş arası çürüklerin neden geç fark edildiğini diş arası çürük yazısında, röntgen çeşitlerini ise diş röntgeni ve tomografi yazısında anlattık.
Hamilelikte diş röntgeni çekilir mi?
Rutin kontrol röntgenleri doğum sonrasına bırakılabilir. Ancak ağrı, apse ya da travma gibi bir durumda teşhis için gereken diş röntgeni, uygun önlemlerle hamilelikte de çekilebilir. Diş röntgeninde ışın ağız bölgesine yönlendirilir; karın bölgesine ulaşan doz son derece düşüktür. Tedavi edilmeyen bir diş enfeksiyonu ise anne ve bebek için daha büyük bir risk oluşturabilir.
Hamileyseniz ya da hamile olabileceğinizi düşünüyorsanız çekimden önce mutlaka söyleyin. Ayrıntılar: hamilelikte diş tedavisi.
Emzirirken röntgen çekilir mi?
Evet. Diş röntgeni anne sütünü etkilemez; çekimden sonra emzirmeye ara vermeye gerek yoktur. Bkz. emzirirken diş tedavisi.
Çocuklarda diş röntgeni
Çocuklar radyasyona yetişkinlerden daha duyarlıdır; bu yüzden çekim sıklığı ve alanı daha da sınırlı tutulur. Çürük riski yüksek bir çocukta diş arası çürükleri görmek için ısırma filmi, diş çıkış sırasını ya da eksik bir dişi değerlendirmek için panoramik film gerekebilir. Bu röntgenlerin dozu çok düşüktür ve gecikmiş bir teşhisin yol açacağı sorunlarla karşılaştırıldığında faydası daha ağır basar. Bkz. süt dişleri ne zaman düşer.
Ne sıklıkla çekilmeli?
Herkes için geçerli sabit bir aralık yoktur. Röntgen sıklığı; yaşınıza, çürük ve diş eti hastalığı riskinize, şikâyetinize ve yapılacak tedaviye göre belirlenir. Çürük riski düşük bir yetişkinde ısırma filmleri yıllar arayla çekilebilirken, kanal tedavisi ya da implant planlanan bir dişte işlem sırasında birkaç küçük film gerekebilir.
- Başka bir klinikte yakın zamanda röntgen çektirdiyseniz dijital kopyasını getirin; gereksiz tekrar önlenir. Bkz. diş hekimi değiştirirken kayıtlar.
- Röntgenin neden gerektiğini sormak hakkınızdır.
- Kliniğe göre kurşun önlük ya da tiroid koruyucu da kullanılabilir; isterseniz talep edebilirsiniz.
Dijital röntgen ve ağız içi tarama farkı
Dijital sensörler, eski film röntgenlere göre daha düşük dozla görüntü alır ve görüntü hemen ekranda incelenebilir. Ağız içi tarayıcı ise röntgen değildir; ışıkla dişlerin yüzeyini tarayarak dijital ölçü alır ve radyasyon içermez. Bkz. dijital diş hekimliği.
Beylikdüzü'nde Dent32'de görüntüleme
Röntgen gerekiyorsa neden gerektiğini ve hangi çekimin yeterli olduğunu önceden açıklıyor, görüntüleri muayene sırasında ekranda sizinle birlikte inceliyoruz. Getirdiğiniz yeni tarihli görüntüleri de değerlendirmeye katıyoruz.
Dent32, Barış Mah., Ginza Lavinya, E-5 Yanyolu No:30 D:179, 34520 Beylikdüzü / İstanbul adresindedir; klinik haftanın yedi günü açıktır. Randevu için +90 555 011 33 68 numarasını arayabilir, WhatsApp'tan yazabilir ya da iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Muayenede bulguları, seçenekleri ve yaklaşık maliyeti yazılı olarak paylaşırız; muayeneden sonra tedaviye başlamak zorunda değilsiniz.
Sık sorulan sorular
Diş röntgeni kanser yapar mı?
Diş röntgenlerinin dozu çok düşüktür; küçük bir diş filmi bir günlük doğal radyasyondan azdır. Yine de gereksiz tekrar önlenir ve röntgen yalnızca gerektiğinde çekilir.
Panoramik röntgen kaç günlük radyasyona eşittir?
Yaklaşık değerle panoramik film, birkaç günlük doğal ortam radyasyonuna denk gelir. Doz cihaza ve ayarlara göre değişir.
Hamileyken diş röntgeni çekilir mi?
Rutin röntgenler doğum sonrasına bırakılabilir; ağrı, apse ya da travmada gereken bir diş röntgeni uygun önlemlerle çekilebilir. Hamile olduğunuzu çekimden önce söyleyin.
Yılda kaç kez diş röntgeni çekilebilir?
Sabit bir sayı yoktur. Sıklık; yaşınıza, çürük riskinize, şikâyetinize ve yapılacak tedaviye göre hekim tarafından belirlenir.
Diş tomografisi zararlı mı?
Diş tomografisinin dozu panoramik filmden yüksek, tıbbi bilgisayarlı tomografilerden ise belirgin biçimde düşüktür. İmplant planı gibi iki boyutlu filmin yetmediği durumlarda istenir.
