Yemekten sonra ne zaman diş fırçalanmalı? Hemen fırçalamak, kahvaltıdan önce mi sonra mı
Yemekten sonra dişleri fırçalamak için her zaman beklemek gerekmez. Bekleme, asıl olarak asitli yiyecek ve içeceklerden sonra önemlidir: portakal, limonata, meyve suyu, gazlı içecek, sirkeli salata ya da şarap mineyi geçici olarak yumuşatır; bu sırada sert fırçalamak mineyi aşındırabilir. Bu durumda yaklaşık 30–60 dakika beklemek, arada ağzı suyla çalkalamak yeterlidir. Asitsiz bir öğünden sonra hemen fırçalamanın bir sakıncası yoktur. Günün en önemli fırçalaması ise yatmadan öncekidir.
Asitli yiyecekten sonra neden beklemeli?
Ağızdaki asit miktarı arttığında minenin yüzeyi bir süre için yumuşar. Tükürük bu asidi zamanla nötralize eder ve mineye mineral geri kazandırır. Asidin hemen ardından sert bir fırçayla ve aşındırıcı bir macunla fırçalamak, yumuşamış yüzeyden çok az da olsa madde kaldırabilir. Bu her gün tekrarlanırsa diş erozyonuna katkıda bulunabilir; konuyu diş erozyonu ve mine aşınması yazısında ayrıntılı anlattık.
Bekleme süresi için kesin bir sayı yoktur; çoğu kaynak 30 dakika ile bir saat arasını önerir. Bu sürede ağzınızı suyla çalkalamak, su içmek ya da şekersiz sakız çiğnemek tükürüğün işini hızlandırır.
Ne yedikten sonra ne zaman fırçalamalı?
| Ne yediniz / içtiniz? | Ne zaman fırçalayın? |
|---|---|
| Asitsiz bir öğün (ör. pilav, et, sebze yemeği) | Hemen fırçalayabilirsiniz |
| Turunçgil, meyve suyu, gazlı içecek, enerji içeceği | 30–60 dakika bekleyin, önce suyla çalkalayın |
| Sirkeli ya da limonlu salata, turşu | 30–60 dakika bekleyin |
| Şarap | Su için, bekledikten sonra fırçalayın |
| Tatlı, şekerli atıştırmalık | Suyla çalkalayın; bir sonraki fırçalamada iyice temizleyin |
| Kusma ya da reflü | Hemen fırçalamayın; suyla çalkalayın, sonra bekleyin |
Sabah kahvaltıdan önce mi, sonra mı?
İkisinin de savunulabilir yanları vardır. Kahvaltıdan önce fırçalamak, gece boyunca biriken plağı temizler ve dişlerin üzerinde florürlü bir tabaka bırakır; kahvaltıda portakal suyu ya da domates gibi asitli şeyler tüketiyorsanız bu sıralama daha uygundur. Kahvaltıdan sonra fırçalamayı tercih ediyorsanız ve kahvaltınız asitliyse yarım saat kadar beklemek yeterlidir.
Asıl önemli olan, günde en az iki kez, ikişer dakika ve florürlü bir macunla fırçalamaktır. Hangisi alışkanlık hâline gelmeye daha uygunsa onu seçin.
Gece fırçalaması neden en önemlisi?
Uykuda tükürük akışı azalır; tükürüğün koruyucu etkisi de azaldığı için geceleri dişler çürüğe karşı daha savunmasızdır. Bu yüzden günün son fırçalamasını yatmadan hemen önce yapın ve sonrasında sudan başka bir şey yiyip içmeyin.
- Fırçaladıktan sonra macunu tükürün ama ağzınızı bol suyla çalkalamayın; dişlerin üzerinde kalan florür koruyucu etki gösterir. Bkz. florür zararlı mı.
- Diş aralarını gece fırçalamasından önce diş ipi ya da ara yüz fırçasıyla temizleyin. Bkz. diş ipi nasıl kullanılır.
- Gece biberonla süt ya da meyve suyu verilen çocuklarda çürük riski artar; bkz. biberon çürüğü.
Kusma, reflü ya da hamilelik bulantısından sonra
Mide asidi mineyi yiyeceklerdeki asitlerden daha güçlü biçimde etkiler. Kustuktan ya da reflü yaşadıktan sonra hemen fırçalamak yerine ağzınızı suyla çalkalayın; bir süre bekleyip sonra yumuşak bir fırçayla fırçalayın. Reflü sık oluyorsa hem hekiminize hem diş hekiminize söyleyin. Hamilelikteki bulantılar için hamilelikte diş tedavisi yazısına bakabilirsiniz.
Doğru fırçalama da en az zamanlama kadar önemli
- Yumuşak ya da orta sertlikte bir fırça kullanın; sert fırça ve bastırarak fırçalamak diş eti çekilmesine yol açabilir.
- Fırçayı diş etine yaklaşık 45 derece açıyla tutup küçük hareketlerle fırçalayın. Ayrıntılar: doğru diş fırçalama.
- Fırçayı ya da elektrikli fırça başlığını yaklaşık üç ayda bir değiştirin. Bkz. diş fırçası ne zaman değiştirilmeli.
- Fırçalayamadığınız öğünlerden sonra suyla çalkalamak ya da şekersiz sakız çiğnemek yardımcı olur. Bkz. şekersiz sakız dişlere faydalı mı.
Tel, şeffaf plak ve gece plağı kullananlar
Şeffaf plak kullanıyorsanız, yemekten sonra plakları takmadan önce dişlerinizi fırçalayın; aksi hâlde yemek artıkları plakla diş arasında saatlerce kalır. Asitli bir şey içtiyseniz önce suyla çalkalayın. Telli tedavide ise her öğünden sonra braketlerin çevresini temizlemek gerekir. Bkz. diş teli ile yaşam ve gece plağı ve şeffaf plak nasıl temizlenir.
Beylikdüzü'nde Dent32'de bakım önerileri
Kontrol randevularında fırçalama tekniğinize, kullandığınız fırçaya ve beslenme alışkanlıklarınıza birlikte bakıyor, mine aşınması ya da diş eti çekilmesi belirtisi varsa nedenini açıklıyoruz.
Dent32, Barış Mah., Ginza Lavinya, E-5 Yanyolu No:30 D:179, 34520 Beylikdüzü / İstanbul adresindedir; klinik haftanın yedi günü açıktır. Randevu için +90 555 011 33 68 numarasını arayabilir, WhatsApp'tan yazabilir ya da iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Muayenede bulguları, seçenekleri ve yaklaşık maliyeti yazılı olarak paylaşırız; muayeneden sonra tedaviye başlamak zorunda değilsiniz.
Sık sorulan sorular
Yemekten hemen sonra diş fırçalamak zararlı mı?
Asitsiz bir öğünden sonra zararlı değildir. Asitli yiyecek ya da içeceklerden sonra ise mine geçici olarak yumuşadığı için yaklaşık 30–60 dakika beklemek daha uygundur.
Dişler kahvaltıdan önce mi sonra mı fırçalanmalı?
İkisi de olur. Kahvaltınızda asitli şeyler varsa önce fırçalamak daha uygundur; sonra fırçalayacaksanız yarım saat kadar bekleyin. Önemli olan günde en az iki kez fırçalamaktır.
Fırçaladıktan sonra ağzı suyla çalkalamak gerekir mi?
Macunu tükürmek yeterlidir; bol suyla çalkalamak dişlerin üzerindeki florürü azaltır. Özellikle gece fırçalamasından sonra çalkalamamak daha koruyucudur.
Kustuktan sonra dişler fırçalanır mı?
Hemen fırçalamak yerine ağzınızı suyla çalkalayın, bir süre bekleyip sonra yumuşak bir fırçayla fırçalayın.
Gece fırçaladıktan sonra su içilir mi?
Su içmekte sakınca yoktur. Sudan başka bir şey yiyip içmemeye dikkat edin.
