Çocuklarda diş gıcırdatma neden olur? Uykuda diş sıkma ne zaman tedavi edilir?

Diş gıcırdatma okul öncesi ve okul çağındaki çocuklarda oldukça yaygındır; çalışmalarda çocukların yaklaşık %15–40'ında bildirilir. Süt dişleri yumuşak olduğu için hafif aşınma bu dönemde sık görülür ve çoğu zaman sorun yaratmaz. Gıcırdatma genellikle süt dişlerinin kalıcı dişlerle değiştiği dönemde ve ergenlikte azalır.

• Uyku sırasında kısa uyanmalar: Gıcırdatma çoğu zaman uykunun yüzeyelleştiği anlarda ortaya çıkar.
• Solunum sorunları: Geniz eti ya da bademcik büyümesi, alerjik burun tıkanıklığı, horlama ve uyku apnesi gıcırdatmayla sık birlikte görülür.
• Stres ve kaygı: Okula başlama, taşınma, kardeş doğumu gibi değişiklikler dönemine denk gelebilir.
• Diş değişim dönemi: Yeni çıkan dişlerle kapanış değişirken çocuk dişlerini yerleştirmeye çalışır gibi gıcırdatabilir. Bkz. süt dişleri ne zaman düşer.
• Dikkat eksikliği ve hiperaktivite, bazı ilaçlar: Gıcırdatma bu durumlarda daha sık bildirilmiştir.
• Akşam kafein ve ekran: Kola, çay ve geç saate kadar ekran uyku kalitesini bozar.

Halk arasında diş gıcırdatma bağırsak kurtlarıyla ilişkilendirilir; bu bağlantıyı destekleyen bilimsel kanıt zayıftır. Kurttan şüpheleniyorsanız (makatta kaşıntı gibi) çocuk hekimine başvurun; diş gıcırdatma tek başına bu tanı için yeterli değildir.

• Dişlerde belirgin düzleşme, kırılma ya da hassasiyet varsa
• Çocuk sabahları çene, yüz ya da baş ağrısından yakınıyorsa
• Horlama, uykuda nefes durması, ağız açık uyuma, gece terleme ya da sabah yorgun uyanma varsa (KBB değerlendirmesi önerilir)
• Gıcırdatma gündüz de devam ediyorsa ya da kalıcı dişlerde aşınma başladıysa
• Çene açılırken ses, kilitlenme ya da ağrı varsa. Bkz. çene eklemi ağrısı

Çoğu çocukta tedavi, nedenin bulunması ve izlemdir:

• Düzenli uyku saati, yatmadan önce sakin bir rutin ve ekranı en az bir saat önce kapatmak
• Akşam saatlerinde kola, çay, enerji içeceği ve çikolatayı azaltmak
• Horlama ve ağızdan solunum varsa kulak burun boğaz muayenesi; geniz eti tedavi edildiğinde gıcırdatma da azalabilir
• Stres kaynağını konuşmak; gerekirse çocuk ruh sağlığı desteği
• Diş hekimi kontrolünde aşınmanın 6 ayda bir izlenmesi

Süt dişlerinde gece plağı çene gelişimi devam ettiği için genellikle ilk seçenek değildir. Kalıcı dişlerde belirgin aşınma varsa hekim, büyümeyi engellemeyen yumuşak bir plak önerebilir. Yetişkinlerde diş sıkma ve gece plağını diş sıkma ve gece plağı yazısında anlattık.

Hafif gıcırdatma süt dişlerinde genellikle kalıcı zarar bırakmaz, çünkü bu dişler zaten değişecektir. Uzun süren ve şiddetli gıcırdatma ise mineyi aşındırabilir, dişlerde hassasiyet ve kırılmalara yol açabilir; kalıcı dişlerde aşınma geri dönmez. Aşınmayı asitli içeceklerden kaynaklanan erozyonla karıştırmamak gerekir; ikisi birlikte olduğunda aşınma hızlanır. Bkz. diş erozyonu.

Dent32'de çocuk muayenesinde dişlerdeki aşınmayı fotoğrafla kaydedip kontrollerde karşılaştırıyoruz; solunum sorunu düşündüren belirtiler varsa aileyi kulak burun boğaz değerlendirmesine yönlendiriyoruz. Çocukların ilk muayenesi için Beylikdüzü'nde çocuk diş hekimi yazımıza bakabilirsiniz.

Dent32, Barış Mah., Ginza Lavinya, E-5 Yanyolu No:30 D:179, 34520 Beylikdüzü / İstanbul adresindedir; klinik haftanın yedi günü açıktır. Randevu için +90 555 011 33 68 numarasını arayabilir, WhatsApp'tan yazabilir ya da iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Muayenede bulguları, seçenekleri ve yaklaşık maliyeti yazılı olarak paylaşırız; muayeneden sonra tedaviye başlamak zorunda değilsiniz.