Kemik erimesi (osteoporoz) ilacı kullananlarda diş çekimi ve implant: risk nedir, ilaç kesilir mi?
Kemik erimesi (osteoporoz) tedavisinde kullanılan bisfosfonatlar ve denosumab, kemik yıkımını yavaşlatan ilaçlardır. Bu ilaçları kullananlarda, özellikle diş çekimi gibi kemiği etkileyen işlemlerden sonra, nadir de olsa çene kemiğinin iyileşmemesi (ilaca bağlı çene kemiği nekrozu) görülebilir. Osteoporoz için kullanılan dozlarda bu risk çok düşüktür ve çoğu diş tedavisi güvenle yapılabilir. Kanser tedavisinde kullanılan yüksek dozlarda ise risk belirgin şekilde artar. En önemli kural: bu ilaçları diş tedavisi için kendi başınıza bırakmayın.
Hangi ilaçlar?
| İlaç grubu | Örnek etken maddeler | Kullanım şekli |
|---|---|---|
| Bisfosfonatlar (ağızdan) | Alendronat, risedronat, ibandronat | Haftalık ya da aylık tablet |
| Bisfosfonatlar (damardan) | Zoledronik asit, ibandronat | Yılda bir ya da birkaç ayda bir serum |
| Denosumab | Denosumab | Altı ayda bir (osteoporoz) ya da ayda bir (kanser) iğne |
Bazı kanser ve damar oluşumunu engelleyen ilaçlar da benzer risk taşıyabilir. Randevuda kullandığınız tüm ilaçları, ne zamandan beri ve hangi dozda kullandığınızı söyleyin.
Çene kemiği nekrozu nedir, risk ne kadar?
İlaca bağlı çene kemiği nekrozunda, genellikle bir diş çekiminden sonra, çene kemiği ağız içinde açıkta kalır ve haftalarca iyileşmez. Ağrı, şişlik, akıntı ve dudakta his kaybı eşlik edebilir.
Risk ilacın türüne, dozuna, kullanım süresine ve kullanım nedenine bağlıdır. Osteoporoz için tablet ya da yılda bir serum kullananlarda risk çok düşüktür; kullanım süresi uzadıkça (genellikle birkaç yılı aşınca) bir miktar artar. Kemiğe yayılmış kanser için yüksek dozda kullananlarda risk belirgin şekilde daha yüksektir. Kortizon kullanımı, şeker hastalığı, sigara ve kötü ağız hijyeni riski artırır.
İlaca başlamadan önce: diş kontrolü
Mümkünse ilaca başlamadan önce diş hekimi muayenesi yapılmalıdır. Kurtarılamayacak dişlerin çekimi, diş eti tedavisi ve uyumsuz protezlerin düzeltilmesi bu dönemde yapılırsa sonraki risk azalır. Kanser tedavisi planlananlar için ayrıntılar kanser tedavisi öncesi ve sırasında diş bakımı yazımızdadır.
İlaç kullanırken diş tedavisi
- Dolgu, kanal tedavisi, diş taşı temizliği, kaplama: Genellikle güvenle yapılır. Çekim yerine, mümkünse kanal tedavisiyle dişi korumak tercih edilir. Bkz. çekim mi kanal mı.
- Diş çekimi: Gerekirse yapılır; olabildiğince az travmayla, antiseptik gargara ve gerekirse antibiyotikle. Yara iyileşene kadar takip edilir. Bkz. diş çekimi sonrası.
- İmplant: Osteoporoz dozlarında, risk değerlendirmesinden sonra yapılabilir; kanser tedavisi için yüksek doz alanlarda genellikle önerilmez. Bkz. kimlere implant yapılabilir.
- Protezler: Diş etini yaralayan protezler düzeltilmelidir; vuran yerler ihmal edilmemelidir.
İlaç kesilir mi?
Hayır, kendi başınıza kesmeyin. İlaca ara verme (“ilaç tatili”) kararı yalnızca ilacı yazan hekim tarafından, kırık riskiniz değerlendirilerek verilir. Özellikle denosumabın planlanan dozunun atlanması ya da aniden bırakılması, omurga kırığı riskini artırabilir. Diş tedavisi gerekiyorsa diş hekiminiz ilacı yazan hekiminizle iletişim kurarak zamanlamayı birlikte planlar. Diğer kronik hastalıklar için kronik hastalığı olanlar için diş tedavisi yazımıza bakabilirsiniz.
Hangi belirtilerde hemen başvurmalı?
- Çekimden sonra 6–8 haftayı geçen ve kapanmayan yara
- Ağızda açıkta görünen sert, beyaz-sarı kemik
- Çenede ağrı, şişlik ya da akıntı
- Alt dudak ya da çenede uyuşukluk
- Sebepsiz yere sallanmaya başlayan dişler
Beylikdüzü'nde planlama
Randevuya ilaç kutularınızı ya da reçetenizi getirin. Dent32'de ilacınızın türüne ve süresine göre riski değerlendirir, gerekirse hekiminizle iletişim kurar ve tedaviyi buna göre planlarız.
Dent32 Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği, Barış Mah., Ginza Lavinya, E-5 Yanyolu No:30 D:179, 34520 Beylikdüzü / İstanbul adresindedir; klinik haftanın yedi günü açıktır. Randevu için +90 555 011 33 68 numarasını arayabilir, WhatsApp'tan yazabilir ya da iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Muayenede bulguları, seçenekleri ve yaklaşık maliyeti yazılı olarak paylaşırız; muayeneden sonra tedaviye başlamak zorunda değilsiniz.
Klinik bilgileri, hekim kadrosu ve tüm tedaviler için Beylikdüzü diş polikliniği sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Osteoporoz ilacı kullanırken diş çektirebilir miyim?
Evet, gerektiğinde çekim yapılabilir; osteoporoz dozlarında risk çok düşüktür. Çekim olabildiğince az travmayla yapılır ve yara iyileşene kadar takip edilir. İlacı kendi başınıza bırakmayın.
Kemik erimesi ilacı kullananlara implant yapılır mı?
Osteoporoz için ilaç kullananlarda risk değerlendirmesinden sonra implant yapılabilir. Kanser tedavisinde yüksek doz alanlarda implant genellikle önerilmez.
Diş tedavisi için ilacıma ara vermeli miyim?
Bu kararı yalnızca ilacı yazan hekim verebilir. Özellikle denosumabın aniden bırakılması kırık riskini artırabileceği için kendi başınıza ara vermeyin.
